|
|
Show in normal design
|
Show personalized design!
Psychosofische bespiegelingen
1 Aug, 12:00
Iedereen voelt zich wel eens 'anders', daarin zijn we allemaal gelijk. En maar al te vaak bevalt het ons niet zo, want de drang om 'normaal' te zijn is groot - dat verzekert immers acceptatie door de samenleving. Het grappige is dat mensen over het algemeen wél graag 'bijzonder' willen zijn, maar dat heeft meestal meer betrekking op kunnen, op presteren. En natuurlijk is het met prestaties dan de bedoeling om bijzonder te zijn op een 'goeie' manier. Oftewel: 'beter' dan anderen, want niemand wil 'minder' zijn. Wanneer je echter bijzonder bent op een persoonlijker niveau - hoe je in elkaar zit - wordt dit door veel mensen juist afgedaan als 'minder', gretig als ze zijn om iedereen te veroordelen die niet aan hun verwachtingen voldoet hetzelfde te denken/voelen/zijn als zij.
Verschil in smaak, interesses, gevoel voor humor, cultuur of levensvisie kunnen al een gevoel van anders-zijn triggeren. Maar denk ook eens aan gevallen waarbij iemand verschillend functioneert dan de meeste mensen, bijvoorbeeld bij hooggevoeligheid, hoogbegaafdheid, autisme, een ziekte of handicap. Eigenlijk doet de bron er niet eens zoveel toe, waar het om gaat is hoe het voelt. En dat kan bij relatief alledaagse verschillen net zo diep zitten als bij de meer in het oog springende. Alleen komen in het tweede geval vaker negatieve reacties uit de omgeving voor, en dat kan de ervaring nog eens een heel stuk vervelender maken.
'Anders' zijn impliceert een vergelijking. Anders dan wat, dan wie? Dan de meerderheid, want de meerderheid bepaalt de norm. Maar binnen die meerderheid bestaat toch ook heel veel diversiteit? Iedereen is immers uniek, anders dan alle anderen. Anderen, het woord zegt het al! Punt is alleen dat de combinatie van eigenschappen, denkpatronen, gevoelens, en ervaringen die anderen maken wie ze zijn, wél binnen het 'normale' spectrum schijnen te vallen. In jouw ogen ten minste wel...
Wat precies als 'normaal' wordt beschouwd varieert per groep; het ligt er tenslotte maar net aan in welk gezelschap je je bevindt. Het ligt misschien voor de hand om, wanneer je 'anders normaal' bent dan de mensen waar je tussen zit, dan maar gelijkgestemden op te zoeken. Tussen hen zul je je niet 'anders' voelen en de herkenning maakt vaak veel goed. Bovendien geeft het troost om te weten dat je niet alleen bent, dat er anderen zijn net zoals jij. Verlangt niet iedereen ernaar om met (enkele) anderen op dezelfde golflengte te zitten? Dat geeft een gevoel van harmonie.
Het is echter belangrijk om ook betrokken te blijven bij andere groepen. Kliekjesvorming bevordert nou eenmaal niet bepaald onderling begrip, acceptatie en respect. Maar hoe ga je ermee om, als vreemde eend in de bijt? Het lijkt me geen oplossing om je net zo voor te doen als de rest, daarmee onderdruk je een wezenlijk deel van je persoonlijkheid en dat is schadelijk voor jezelf. Een andere aanpak die vaak voorkomt is je afzetten tegen de norm, al dan niet met arrogante houding en/of scheldwoordenarsenaal. Maar dat zal ook weinig positiefs bijdragen. Ik geloof sowieso niet dat het nodig is, of überhaupt op enige wijze te verantwoorden, om andere mensen te kleineren of te beledigen. Als je vraagt om respect voor jouw eigenheid, het lijkt me vanzelfsprekend dat jij ook degenen respecteert die anders zijn dan jij - anders ben je net zo kortzichtig en intolerant als degenen die jou veroordelen.
Wees gewoon jezelf, wees authentiek, ook al is dat vaak makkelijker gezegd dan gedaan. Aarzel niet je te uiten, of dat nou is via woorden, daden, kleding, muziek, beeldende kunst, of zelfs een geheel originele vorm van zelfexpressie (lees: iets 'anders'
). We hebben diversiteit nodig in onze samenleving, want dat is waar we van leren! Het zijn niet de mensen van het type dertien in een dozijn die aan het roer staan van de vooruitgang. Onze overeenkomsten mogen ons dan wel nader tot elkaar brengen, maar door onze verschillen blijven we ons ontwikkelen. Laten we de mensheid in al zijn schakeringen omhelzen, want verandering is leven; stagnatie is dood. Dus zoals Loesje al zei: raar is zo gek nog niet! 
Verschil in smaak, interesses, gevoel voor humor, cultuur of levensvisie kunnen al een gevoel van anders-zijn triggeren. Maar denk ook eens aan gevallen waarbij iemand verschillend functioneert dan de meeste mensen, bijvoorbeeld bij hooggevoeligheid, hoogbegaafdheid, autisme, een ziekte of handicap. Eigenlijk doet de bron er niet eens zoveel toe, waar het om gaat is hoe het voelt. En dat kan bij relatief alledaagse verschillen net zo diep zitten als bij de meer in het oog springende. Alleen komen in het tweede geval vaker negatieve reacties uit de omgeving voor, en dat kan de ervaring nog eens een heel stuk vervelender maken.
'Anders' zijn impliceert een vergelijking. Anders dan wat, dan wie? Dan de meerderheid, want de meerderheid bepaalt de norm. Maar binnen die meerderheid bestaat toch ook heel veel diversiteit? Iedereen is immers uniek, anders dan alle anderen. Anderen, het woord zegt het al! Punt is alleen dat de combinatie van eigenschappen, denkpatronen, gevoelens, en ervaringen die anderen maken wie ze zijn, wél binnen het 'normale' spectrum schijnen te vallen. In jouw ogen ten minste wel...
Wat precies als 'normaal' wordt beschouwd varieert per groep; het ligt er tenslotte maar net aan in welk gezelschap je je bevindt. Het ligt misschien voor de hand om, wanneer je 'anders normaal' bent dan de mensen waar je tussen zit, dan maar gelijkgestemden op te zoeken. Tussen hen zul je je niet 'anders' voelen en de herkenning maakt vaak veel goed. Bovendien geeft het troost om te weten dat je niet alleen bent, dat er anderen zijn net zoals jij. Verlangt niet iedereen ernaar om met (enkele) anderen op dezelfde golflengte te zitten? Dat geeft een gevoel van harmonie.
Het is echter belangrijk om ook betrokken te blijven bij andere groepen. Kliekjesvorming bevordert nou eenmaal niet bepaald onderling begrip, acceptatie en respect. Maar hoe ga je ermee om, als vreemde eend in de bijt? Het lijkt me geen oplossing om je net zo voor te doen als de rest, daarmee onderdruk je een wezenlijk deel van je persoonlijkheid en dat is schadelijk voor jezelf. Een andere aanpak die vaak voorkomt is je afzetten tegen de norm, al dan niet met arrogante houding en/of scheldwoordenarsenaal. Maar dat zal ook weinig positiefs bijdragen. Ik geloof sowieso niet dat het nodig is, of überhaupt op enige wijze te verantwoorden, om andere mensen te kleineren of te beledigen. Als je vraagt om respect voor jouw eigenheid, het lijkt me vanzelfsprekend dat jij ook degenen respecteert die anders zijn dan jij - anders ben je net zo kortzichtig en intolerant als degenen die jou veroordelen.
Wees gewoon jezelf, wees authentiek, ook al is dat vaak makkelijker gezegd dan gedaan. Aarzel niet je te uiten, of dat nou is via woorden, daden, kleding, muziek, beeldende kunst, of zelfs een geheel originele vorm van zelfexpressie (lees: iets 'anders'
). We hebben diversiteit nodig in onze samenleving, want dat is waar we van leren! Het zijn niet de mensen van het type dertien in een dozijn die aan het roer staan van de vooruitgang. Onze overeenkomsten mogen ons dan wel nader tot elkaar brengen, maar door onze verschillen blijven we ons ontwikkelen. Laten we de mensheid in al zijn schakeringen omhelzen, want verandering is leven; stagnatie is dood. Dus zoals Loesje al zei: raar is zo gek nog niet!
24 comment(s)
More...
2 Jun, 09:30
Word jij ook wel eens moe van verplichtingen? Soms lijken ze alom aanwezig, die vervelende dingen die zoveel van onze kostbare tijd in beslag nemen. Ze komen in alle soorten en maten – contractuele, wettelijke, sociale, huwelijkse; sommige drukken zwaar op ons en andere komen we met liefde na. Verplichtingen zijn lang niet altijd vervelend, maar zodra we het gevoel krijgen dat iets moet dan gaan we al snel de mist in.
"Ik moet dit, dat is echt nodig, hier kan ik niet onderuit, daar dient echt iets aan te gebeuren..." En wat blijkt? Van moeten wordt je moe!
Je denkt dat je geen keus hebt, en de innerlijke weerstand die dat oproept verandert zelfs de kleinste handeling in een uitputtingsslag. Maar hier ligt de misvatting, want hebben we hierin niet altijd keus? Wanneer je denkt dat je geen keus hebt, dat je iets moet, komt het er eigenlijk op neer dat er maar één optie is die jij acceptabel vindt. Alle andere mogelijkheden en/of hun consequenties staan je gewoon niet aan. Maar dat betekent niet dat er niets te kiezen valt! Trouwens, je kunt hoe dan ook altijd je eigen houding bepalen.
En houding is waar het hierbij eigenlijk allemaal om draait. Al die verplichtingen waar je zo tegenop ziet; ze voelen aan alsof je ze van buitenaf opgelegd krijgt maar uiteindelijk doe je het jezelf aan. Je hebt immers keus, jij beslist of je die verplichtingen wel of niet nakomt. Maar het probleem is dat je geen verantwoordelijkheid neemt voor die beslissing, het is zoveel makkelijker om te denken dat je geen keus hebt en lekker je slachtofferrol uit te spelen. Arme jij, je moet zoveel en je hebt zo weinig keus...
Achter alle dingen die je moet van jezelf, schuilt iets dat je wilt. Maar datgene wat je wilt brengt verplichtingen met zich mee - voorwaarden en gevolgen waar je niet onderuit komt. En er is tegenwoordig véél dat we willen. We zijn zo bang iets te missen, dat we onszelf onrealistische doelen stellen en heel veel ballen in de lucht proberen te houden.
Via de media krijgen we steeds meer mogelijkheden op ons afgevuurd, met de al dan niet verholen boodschap dat we die dingen óók zouden moeten willen. Zo wordt ons eisenpakket steeds groter, en onze verplichtingen groeien evenredig mee. Maar wees nou eens heel eerlijk: zijn die dingen nou echt een diepe wens, of wordt je simpelweg verleid door de ogenschijnlijke mogelijkheid?
De oplossing ligt volgens mij niet in het ontlopen van de verplichtingen, maar in het aanpakken van dat gevoel allerlei dingen te moeten. De oorzaak daarvan zit in je hoofd, en dat kun je zelf veranderen door anders te gaan denken. Je kunt bijvoorbeeld het denkpatroon 'ik moet' vervangen door 'ik mag'. Geen grote ingreep, maar wel een effectieve: het helpt je onthouden dat je altijd keuze hebt. Je hebt nog steeds verplichtingen, maar voelt je niet meer zo gedwongen om ze na te komen en dat betekent een aanzienlijke verlichting van die last op je schouders. Niets moet, maar alles mag - dat is toch een véél relaxtere instelling?
Verplichtingen zijn lang niet altijd vervelend, maar zodra we het gevoel krijgen dat iets moet dan gaan we al snel de mist in.
"Ik moet dit, dat is echt nodig, hier kan ik niet onderuit, daar dient echt iets aan te gebeuren..." En wat blijkt? Van moeten wordt je moe!
Je denkt dat je geen keus hebt, en de innerlijke weerstand die dat oproept verandert zelfs de kleinste handeling in een uitputtingsslag. Maar hier ligt de misvatting, want hebben we hierin niet altijd keus? Wanneer je denkt dat je geen keus hebt, dat je iets moet, komt het er eigenlijk op neer dat er maar één optie is die jij acceptabel vindt. Alle andere mogelijkheden en/of hun consequenties staan je gewoon niet aan. Maar dat betekent niet dat er niets te kiezen valt! Trouwens, je kunt hoe dan ook altijd je eigen houding bepalen.
En houding is waar het hierbij eigenlijk allemaal om draait. Al die verplichtingen waar je zo tegenop ziet; ze voelen aan alsof je ze van buitenaf opgelegd krijgt maar uiteindelijk doe je het jezelf aan. Je hebt immers keus, jij beslist of je die verplichtingen wel of niet nakomt. Maar het probleem is dat je geen verantwoordelijkheid neemt voor die beslissing, het is zoveel makkelijker om te denken dat je geen keus hebt en lekker je slachtofferrol uit te spelen. Arme jij, je moet zoveel en je hebt zo weinig keus...
Achter alle dingen die je moet van jezelf, schuilt iets dat je wilt. Maar datgene wat je wilt brengt verplichtingen met zich mee - voorwaarden en gevolgen waar je niet onderuit komt. En er is tegenwoordig véél dat we willen. We zijn zo bang iets te missen, dat we onszelf onrealistische doelen stellen en heel veel ballen in de lucht proberen te houden.
Via de media krijgen we steeds meer mogelijkheden op ons afgevuurd, met de al dan niet verholen boodschap dat we die dingen óók zouden moeten willen. Zo wordt ons eisenpakket steeds groter, en onze verplichtingen groeien evenredig mee. Maar wees nou eens heel eerlijk: zijn die dingen nou echt een diepe wens, of wordt je simpelweg verleid door de ogenschijnlijke mogelijkheid?
De oplossing ligt volgens mij niet in het ontlopen van de verplichtingen, maar in het aanpakken van dat gevoel allerlei dingen te moeten. De oorzaak daarvan zit in je hoofd, en dat kun je zelf veranderen door anders te gaan denken. Je kunt bijvoorbeeld het denkpatroon 'ik moet' vervangen door 'ik mag'. Geen grote ingreep, maar wel een effectieve: het helpt je onthouden dat je altijd keuze hebt. Je hebt nog steeds verplichtingen, maar voelt je niet meer zo gedwongen om ze na te komen en dat betekent een aanzienlijke verlichting van die last op je schouders. Niets moet, maar alles mag - dat is toch een véél relaxtere instelling?
9 May, 11:15
Iedereen heeft grenzen. We hebben allemaal wel eens moeite ze te herkennen en soms óntkennen we ze liever, maar ze zijn er wel. En iedereen heeft evenveel grenzen, ze liggen alleen voor ieder van ons op een specifieke plaats. De grens van je lichamelijke capaciteiten, van je bevattingsvermogen, van je incasseringsvermogen - allemaal dingen die deel uitmaken van wat jou uniek maakt.
Onhandig als we ze vinden, is er toch veel dat je met grenzen kunt doen. Je kunt ze bijvoorbeeld aangeven, stellen, verleggen, respecteren of overschrijden. Die laatste twee zijn ook uitermate belangrijk met betrekking tot de grenzen van andere mensen waar je mee omgaat. Andermans grenzen waar je mee te maken krijgt, zoals de grens aan fysieke of emotionele intimiteit, zijn in wezen ook grenzen voor jezelf. Ditmaal geen grens aan wat je kunt doen of kunt verdragen, maar de grens aan hoever je mag gaan. Maar zowel bij je eigen grenzen als die van een ander is de moeilijkheid: die grenzen te kennen. Het is een kwestie van aftasten waarbij je ze soms zult overschrijden, maar dan heb je ze wél meteen duidelijk gelokaliseerd.
Het komt maar al te vaak voor dat we onze werkelijke grenzen helemaal niet kennen, maar afgaan op zelf gefabriceerde lijnen waar we netjes binnen blijven: de grens aan je moed. Angst voor het onbekende of voor de consequenties van het overschrijden van je grenzen laten je bij een bepaald punt zeggen: tot hier en niet verder. En dat terwijl er dan nog een heel gebied binnen je bereik ligt, waar je simpelweg niet durft te komen! In dit geval kan het helpen wanneer je iemand in je omgeving hebt die je aanspoort of uitdaagt om je werkelijke grenzen te verkennen.
Grenzen zijn niet statisch, maar dynamisch. Dat maakt het juist zo moeilijk ze te kennen! Ze verschillen dus niet alleen per persoon, maar ook per moment. Waar jouw grenzen op het ene moment liggen, hoeft niet veel te zeggen over waar ze zich op een ander tijdstip bevinden. Zo vormen je huidige grenzen slechts een uitgangspunt voor je toekomstige grenzen. Dat kan zowel bemoedigend als deprimerend zijn, want het kan beide kanten op gaan. Via training kun je je grenzen steeds verder leggen, maar door verwaarlozing komen ze voortdurend dichterbij. Maar: ook aan het verleggen van je grenzen door training is weer een grens verbonden.
Het beeld dat ik heb bij het verleggen van grenzen, is dat van een kamer. Je kunt op de muren slaan, op de ramen rammelen, en proberen de deur in te beuken, terwijl je hardnekkig probeert je grenzen te verleggen. Óf je kunt je concentreren op de ruimte binnenín de kamer, en kijken wat je daar allemaal mee kunt doen. Aandacht is energie, en waar je aandacht aan geeft dat groeit. Richt je je aandacht op je grenzen, dan komen die steeds prominenter in beeld tot ze je dreigen te verstikken. Richt je echter je aandacht op je mogelijkheden, weet je ze te benutten en dus te ontwikkelen, dan komen er vanzelf meer bij.
Dat wil uiteraard niet zeggen dat je helemaal niet op je grenzen moet letten, want dat gaat ongetwijfeld ook fout. Maar er is ook iets makkelijks aan het hebben (en kénnen) van je grenzen, en dat is eigenlijk precies hetzelfde als wat we er zo vervelend aan vinden: ze beperken je mogelijkheden. Huh?
Ja, dat kunt je ook zien als een pluspunt. Met minder mogelijkheden kun je makkelijker je weg vinden – net zoals je minder snel verdwaalt op een weg met drie splitsingen dan op één met tien. Vertaald naar het leven betekent dit dat jouw grenzen een soort wegwijzers zijn die je leiden naar jouw levensdoel. Ik geloof namelijk dat ieder mens exact díe mogelijkheden en bijbehorende grenzen meekrijgt bij de geboorte die hem in staat stellen om zijn levensdoel te volbrengen, en dat is per definitie wat jou het gelukkigst maakt. Dus ik zou zeggen: vind die grenzen, en vind je geluk! 
Onhandig als we ze vinden, is er toch veel dat je met grenzen kunt doen. Je kunt ze bijvoorbeeld aangeven, stellen, verleggen, respecteren of overschrijden. Die laatste twee zijn ook uitermate belangrijk met betrekking tot de grenzen van andere mensen waar je mee omgaat. Andermans grenzen waar je mee te maken krijgt, zoals de grens aan fysieke of emotionele intimiteit, zijn in wezen ook grenzen voor jezelf. Ditmaal geen grens aan wat je kunt doen of kunt verdragen, maar de grens aan hoever je mag gaan. Maar zowel bij je eigen grenzen als die van een ander is de moeilijkheid: die grenzen te kennen. Het is een kwestie van aftasten waarbij je ze soms zult overschrijden, maar dan heb je ze wél meteen duidelijk gelokaliseerd.
Het komt maar al te vaak voor dat we onze werkelijke grenzen helemaal niet kennen, maar afgaan op zelf gefabriceerde lijnen waar we netjes binnen blijven: de grens aan je moed. Angst voor het onbekende of voor de consequenties van het overschrijden van je grenzen laten je bij een bepaald punt zeggen: tot hier en niet verder. En dat terwijl er dan nog een heel gebied binnen je bereik ligt, waar je simpelweg niet durft te komen! In dit geval kan het helpen wanneer je iemand in je omgeving hebt die je aanspoort of uitdaagt om je werkelijke grenzen te verkennen.
Grenzen zijn niet statisch, maar dynamisch. Dat maakt het juist zo moeilijk ze te kennen! Ze verschillen dus niet alleen per persoon, maar ook per moment. Waar jouw grenzen op het ene moment liggen, hoeft niet veel te zeggen over waar ze zich op een ander tijdstip bevinden. Zo vormen je huidige grenzen slechts een uitgangspunt voor je toekomstige grenzen. Dat kan zowel bemoedigend als deprimerend zijn, want het kan beide kanten op gaan. Via training kun je je grenzen steeds verder leggen, maar door verwaarlozing komen ze voortdurend dichterbij. Maar: ook aan het verleggen van je grenzen door training is weer een grens verbonden.
Het beeld dat ik heb bij het verleggen van grenzen, is dat van een kamer. Je kunt op de muren slaan, op de ramen rammelen, en proberen de deur in te beuken, terwijl je hardnekkig probeert je grenzen te verleggen. Óf je kunt je concentreren op de ruimte binnenín de kamer, en kijken wat je daar allemaal mee kunt doen. Aandacht is energie, en waar je aandacht aan geeft dat groeit. Richt je je aandacht op je grenzen, dan komen die steeds prominenter in beeld tot ze je dreigen te verstikken. Richt je echter je aandacht op je mogelijkheden, weet je ze te benutten en dus te ontwikkelen, dan komen er vanzelf meer bij.
Dat wil uiteraard niet zeggen dat je helemaal niet op je grenzen moet letten, want dat gaat ongetwijfeld ook fout. Maar er is ook iets makkelijks aan het hebben (en kénnen) van je grenzen, en dat is eigenlijk precies hetzelfde als wat we er zo vervelend aan vinden: ze beperken je mogelijkheden. Huh?
Ja, dat kunt je ook zien als een pluspunt. Met minder mogelijkheden kun je makkelijker je weg vinden – net zoals je minder snel verdwaalt op een weg met drie splitsingen dan op één met tien. Vertaald naar het leven betekent dit dat jouw grenzen een soort wegwijzers zijn die je leiden naar jouw levensdoel. Ik geloof namelijk dat ieder mens exact díe mogelijkheden en bijbehorende grenzen meekrijgt bij de geboorte die hem in staat stellen om zijn levensdoel te volbrengen, en dat is per definitie wat jou het gelukkigst maakt. Dus ik zou zeggen: vind die grenzen, en vind je geluk!
4 Apr, 12:22
Laatst werd mij gevraagd waarom iemand zich in hemelsnaam kwetsbaar op zou willen stellen. Wat heb je er nou helemaal aan, vroeg diegene, om jezelf zo bloot te geven? Dat zette mij aan het denken... (Toegegeven, daar is niet zo heel veel voor nodig. )
Uit angst om gekwetst te worden dragen we maskers, maskers die onze ware persoonlijkheid verhullen en een onechte aan de wereld presenteren.
De theorie is dat hoe minder je van jezelf laat zien, hoe minder andere mensen weten waar ze je kunnen raken, wat je tere plekken zijn. Dus: hoe minder ze je kunnen kwetsen, althans dat hopen we dan maar. Maar er zit ook een andere kant aan: hoe beter mensen weten wat je tere plekke zijn, des te beter kunnen ze je tegemoet komen, rekening met je houden en je misschien zelfs helpen...
De waarheid is, dat zo'n masker altijd in de weg staat van ware intimiteit. Het doet precies waar het voor bedoeld is: het houdt mensen op afstand. Je maakt contact met een ander wanneer je iets gemeen hebt, of in één of meerdere opzichten op dezelfde golflengte zit. Maar wanneer je niets laat zien, is het knap lastig voor de ander om in te schatten of dat het geval is. Het masker isoleert je, maar dat was ook net de bedoeling... toch?
Wanneer je in een minder energieke periode zit, bijvoorbeeld door ziekte, een emotionele schok of gewoon doordat je teveel aan je hoofd hebt, kan het zijn dat je erachter komt hoeveel moeite het eigenlijk kost om zo'n masker op te houden. Op een gegeven moment houd je het niet langer vol; je masker valt af en je emoties stromen eruit.
Dat lucht enorm op, maar je voelt je zó kwetsbaar! Zodra je je weer wat sterker voelt grijp je weer naar dat masker. Vervolgens ben je maar wát blij dat je jezelf weer in de hand hebt, want het masker heeft ook alles te maken met controle. Maar wat zou er gebeuren als je lering zou trekken uit zo'n ervaring en ervoor zou kiezen om dat masker af te doen?
Dat is doodeng uiteraard; je voelt je naakt en kwetsbaar en onzeker zonder je vertrouwde bescherming. Er is innerlijke kracht voor nodig om die stap te kunnen, te durven zetten. Maar wat een energie komt er dan vrij! Alle energie die je hiervoor stopte in het creëren en in stand houden van een onechte versie van jezelf. Wat je nu laat zien ben jijzelf, niets meer en niets minder. Eindelijk een kans voor de mensen om je heen om jóu te leren kennen in plaats van je masker en om van je te houden zoals je werkelijk bent. Zonder de isolatielaag die het masker vormde maak je inniger en dieper contact met andere mensen. Je zult gekwetst worden, dat is onvermijdelijk - ook als je het masker wél op had gelaten. Maar het zal nooit zoveel zijn als waar je bang voor was, want angst trekt alles buiten proportie. Vervelende opmerkingen zullen raak zijn; de mensen kunnen je achilleshiel immers beter onderscheiden, dat risico loop je. Maar tegelijk zullen complimenten verdiender zijn, aangezien ze gebaseerd zijn op pure waarheid. En het mooiste is nog wel dat door zelf open en toegankelijk te zijn, je dat ook wel eens in anderen zou kunnen inspireren.
Wanneer je je masker loslaat, geef je ook jezelf de kans om je Echte Ik te ontdekken. Dat masker werkte namelijk niet alleen op de buitenwereld maar vertroebelde ook je eigen blik op jezelf; het is zelfs mogelijk dat je bent gaan geloven in je eigen masker. En dat is meteen de echte remedie tegen gekwetst worden: zelfkennis! Weten hoe je in elkaar steekt, hoe je voelt en denkt, wat je sterke en zwakke kanten zijn, wat jou bijzonder maakt en wat je gemeen hebt met anderen... Wat andere mensen onterecht over jou zeggen glijdt veel makkelijker van je af omdat je weet hoe het echt zit, en terechte opmerkingen steken niet meer wanneer je het onderwerp onder ogen hebt gezien en hebt kunnen accepteren. En trouwens, je hebt inmiddels toch al lang begrepen dat het er vooral om gaat hoe je over jezélf denkt en niet om wat anderen over je oordelen? Lekker in je vel en stevig in je schoenen, is dát reden genoeg om je kwetsbaar op te stellen?
)
Uit angst om gekwetst te worden dragen we maskers, maskers die onze ware persoonlijkheid verhullen en een onechte aan de wereld presenteren.
De theorie is dat hoe minder je van jezelf laat zien, hoe minder andere mensen weten waar ze je kunnen raken, wat je tere plekken zijn. Dus: hoe minder ze je kunnen kwetsen, althans dat hopen we dan maar. Maar er zit ook een andere kant aan: hoe beter mensen weten wat je tere plekke zijn, des te beter kunnen ze je tegemoet komen, rekening met je houden en je misschien zelfs helpen...
De waarheid is, dat zo'n masker altijd in de weg staat van ware intimiteit. Het doet precies waar het voor bedoeld is: het houdt mensen op afstand. Je maakt contact met een ander wanneer je iets gemeen hebt, of in één of meerdere opzichten op dezelfde golflengte zit. Maar wanneer je niets laat zien, is het knap lastig voor de ander om in te schatten of dat het geval is. Het masker isoleert je, maar dat was ook net de bedoeling... toch?
Wanneer je in een minder energieke periode zit, bijvoorbeeld door ziekte, een emotionele schok of gewoon doordat je teveel aan je hoofd hebt, kan het zijn dat je erachter komt hoeveel moeite het eigenlijk kost om zo'n masker op te houden. Op een gegeven moment houd je het niet langer vol; je masker valt af en je emoties stromen eruit.
Dat lucht enorm op, maar je voelt je zó kwetsbaar! Zodra je je weer wat sterker voelt grijp je weer naar dat masker. Vervolgens ben je maar wát blij dat je jezelf weer in de hand hebt, want het masker heeft ook alles te maken met controle. Maar wat zou er gebeuren als je lering zou trekken uit zo'n ervaring en ervoor zou kiezen om dat masker af te doen?
Dat is doodeng uiteraard; je voelt je naakt en kwetsbaar en onzeker zonder je vertrouwde bescherming. Er is innerlijke kracht voor nodig om die stap te kunnen, te durven zetten. Maar wat een energie komt er dan vrij!
Alle energie die je hiervoor stopte in het creëren en in stand houden van een onechte versie van jezelf. Wat je nu laat zien ben jijzelf, niets meer en niets minder. Eindelijk een kans voor de mensen om je heen om jóu te leren kennen in plaats van je masker en om van je te houden zoals je werkelijk bent. Zonder de isolatielaag die het masker vormde maak je inniger en dieper contact met andere mensen. Je zult gekwetst worden, dat is onvermijdelijk - ook als je het masker wél op had gelaten. Maar het zal nooit zoveel zijn als waar je bang voor was, want angst trekt alles buiten proportie. Vervelende opmerkingen zullen raak zijn; de mensen kunnen je achilleshiel immers beter onderscheiden, dat risico loop je. Maar tegelijk zullen complimenten verdiender zijn, aangezien ze gebaseerd zijn op pure waarheid. En het mooiste is nog wel dat door zelf open en toegankelijk te zijn, je dat ook wel eens in anderen zou kunnen inspireren.
Wanneer je je masker loslaat, geef je ook jezelf de kans om je Echte Ik te ontdekken. Dat masker werkte namelijk niet alleen op de buitenwereld maar vertroebelde ook je eigen blik op jezelf; het is zelfs mogelijk dat je bent gaan geloven in je eigen masker. En dat is meteen de echte remedie tegen gekwetst worden: zelfkennis! Weten hoe je in elkaar steekt, hoe je voelt en denkt, wat je sterke en zwakke kanten zijn, wat jou bijzonder maakt en wat je gemeen hebt met anderen... Wat andere mensen onterecht over jou zeggen glijdt veel makkelijker van je af omdat je weet hoe het echt zit, en terechte opmerkingen steken niet meer wanneer je het onderwerp onder ogen hebt gezien en hebt kunnen accepteren. En trouwens, je hebt inmiddels toch al lang begrepen dat het er vooral om gaat hoe je over jezélf denkt en niet om wat anderen over je oordelen? Lekker in je vel en stevig in je schoenen, is dát reden genoeg om je kwetsbaar op te stellen?
29 Feb, 19:00
Vragen, vragen, vragen. Ze dartelen voortdurend door mijn hoofd. Niet zomaar vragen, maar vooral Hoe- en Waarom-vragen. "Hoe werkt dit" en "Hoe zit dat" zijn vragen zoals de wetenschap ze stelt, over de aard van het universum. Waarom-vragen zijn meer filosofisch of esoterisch getint en hebben betrekking op de aard van het leven. Deze twee soorten vragen zijn als twee kanten van dezelfde medaille: de buitenkant en de binnenkant. Terwijl Hoe-vragen de buitenkant beschrijven, dringen Waarom-vragen door tot de kern van de zaak.
Maar wat mij nou zo fascineert, is het vinden van de juiste vraag. Daarmee bedoel ik niet de formulering (weer een buitenkant
), hoewel dat natuurlijk ook meespeelt. Maar het gaat mij vooral om de inhoud. Het vinden van de juiste vraag is nog niet zo simpel, ondanks dat er oneindig veel van bestaan. De juiste vraag geeft er blijk van dat je al een intuïtieve glimp hebt opgevangen van het achterliggende antwoord. De juiste vraag duidt op dagend bewustzijn. Hoewel je het antwoord nog niet kent, voorzie je de mogelijkheid van de wereld die in het antwoord schuilt.
Bij de juiste vraag hoort de juiste houding. Het is essentieel om open te staan voor alle mogelijke vormen die het antwoord aan kan nemen. Je moet je huidige wereldbeeld ter discussie durven te stellen als het antwoord daar niet in past. Wanneer je met een vraag enkel bevestiging wilt krijgen van je vooropgezette idee, sta je niet open voor het antwoord en kun je het vraagteken net zo goed weglaten. Dan stel je geen vraag maar vraag je een stelling.
Het vinden van de juiste vraag is een voorwaarde voor het vinden van het juiste antwoord. Bij het stellen van een foute vraag, zul je immers vrijwel zeker het foute antwoord krijgen – in ieder geval niet het antwoord dat je zoekt. Wat ook wel eens voor kan komen, is dat je een antwoord hebt zonder het te weten. Pas wanneer de juiste vraag wordt gesteld, door jezelf of door een ander, wordt je je er bewust van dat je het antwoord al hebt. Zolang je je niet realiseert wat je weet, heb je er nog niets aan. De vraag is de sleutel.
Wie zoekt zal vinden, luidt het gezegde. Wie de juiste vraag stelt, komt uit bij het juiste antwoord. Maar misschien zijn de belangrijkste vragen wel de vragen waar helemaal definitief geen antwoord op te vinden is... De grote levensvragen die een voortdurende zoektocht in gang zetten, waarbij het meer gaat om de ontwikkeling die je doormaakt dan om waar je uiteindelijk uitkomt...
Terwijl Hoe-vragen de buitenkant beschrijven, dringen Waarom-vragen door tot de kern van de zaak.
Maar wat mij nou zo fascineert, is het vinden van de juiste vraag. Daarmee bedoel ik niet de formulering (weer een buitenkant
), hoewel dat natuurlijk ook meespeelt. Maar het gaat mij vooral om de inhoud. Het vinden van de juiste vraag is nog niet zo simpel, ondanks dat er oneindig veel van bestaan. De juiste vraag geeft er blijk van dat je al een intuïtieve glimp hebt opgevangen van het achterliggende antwoord. De juiste vraag duidt op dagend bewustzijn. Hoewel je het antwoord nog niet kent, voorzie je de mogelijkheid van de wereld die in het antwoord schuilt.
Bij de juiste vraag hoort de juiste houding. Het is essentieel om open te staan voor alle mogelijke vormen die het antwoord aan kan nemen. Je moet je huidige wereldbeeld ter discussie durven te stellen als het antwoord daar niet in past. Wanneer je met een vraag enkel bevestiging wilt krijgen van je vooropgezette idee, sta je niet open voor het antwoord en kun je het vraagteken net zo goed weglaten. Dan stel je geen vraag maar vraag je een stelling.
Het vinden van de juiste vraag is een voorwaarde voor het vinden van het juiste antwoord. Bij het stellen van een foute vraag, zul je immers vrijwel zeker het foute antwoord krijgen – in ieder geval niet het antwoord dat je zoekt. Wat ook wel eens voor kan komen, is dat je een antwoord hebt zonder het te weten. Pas wanneer de juiste vraag wordt gesteld, door jezelf of door een ander, wordt je je er bewust van dat je het antwoord al hebt. Zolang je je niet realiseert wat je weet, heb je er nog niets aan. De vraag is de sleutel.
Wie zoekt zal vinden, luidt het gezegde. Wie de juiste vraag stelt, komt uit bij het juiste antwoord. Maar misschien zijn de belangrijkste vragen wel de vragen waar helemaal definitief geen antwoord op te vinden is... De grote levensvragen die een voortdurende zoektocht in gang zetten, waarbij het meer gaat om de ontwikkeling die je doormaakt dan om waar je uiteindelijk uitkomt...
8 Feb, 14:46
Steeds meer mensen kampen met overgewicht maar zijn tegelijkertijd ondervoed. Dat is niet zo paradoxaal als het klinkt. Ondervoed zijn betekent dat iemand niet genoeg essentiële voedingsstoffen binnenkrijgt, en dat kan zomaar gebeuren met wat er tegenwoordig in de schappen van de supermarkt ligt. Voeding die barst van de calorieën maar die slechts weinig nutriënten bevat.
Moderne landbouw- en productiemethoden zorgen ervoor dat er minder voedingsstoffen in ons voedsel terechtkomen. Het begint al op het land, waar het gebruik van giftige bestrijdingsmiddelen, chemische groeiversnellers en kunstmest dat bepaalde belangrijke mineralen mist leidt tot vervuilde en schrale gewassen. Fruit wordt onrijp geplukt zodat het langer goed blijft, terwijl de meeste vitaminen zich pas ontwikkelen tijdens het rijpen in de zon. Daarnaast kan vlees residuen bevatten van bijv. antibiotica en toxines. Ten slotte worden voedingsmiddelen in de fabriek zó bewerkt dat er nogal wat essentiële voedingsstoffen verloren gaan. Tegelijkertijd worden er conserveringsmiddelen, kleur- geur- en smaakstoffen en niet te vergeten het alom aanwezige suiker aan toegevoegd, om het maar zo aantrekkelijk mogelijk te maken voor de consument. Wat er uiteindelijk in de supermarkt terechtkomt bevat weinig gezonds meer. Toch gaan de meeste mensen ervan uit dat de producten wel goed zullen zijn, blind vertrouwend op de verzorgingsstaat...
Met al die onvolwaardige voeding is het niet zo gek dat we steeds meer te maken hebben met zaken als overgewicht & ondervoeding, allergieën en welvaartsziekten.
Zoals ons lichaam is opgebouwd uit wat we eten, wordt onze geest gevormd door wat we binnenkrijgen aan mentale prikkels. Behalve alles dat we zelf in het dagelijks leven meemaken, valt ook informatie die we oppikken uit de media hieronder. En wat dat laatste betreft is er ook een hele keur aan onvolwaardige 'voeding' in de aanbieding. Denk maar aan pulptijdschriften, (reality)soaps, sensatie in shows, overdreven drama in films en literatuur, nadruk op negatief nieuws, agressieve muziek, non-informatie op internet en ga zo maar door. Al deze dingen dragen onbewust bij aan ons gedachtepatroon, het sluipt onze psyche binnen.
Dus zo is er voor het lichaam onnatuurlijke voeding, en voor de geest indrukken van oppervlakkige kennis, ontzielde relaties en onnodig geweld. Zulke dingen voeden toch niet? Op deze manier proberen we ons te vullen met leegte - dát is de echte paradox! En dat terwijl er goede alternatieven zijn. Voeding die zo min mogelijk bewerkt is en wél het labeltje "gezond" verdient. Het kost wat meer geld en meer tijd om het te bereiden, maar het is ten slotte je gezondheid waar je in investeert! Daarnaast zijn er ook genoeg waardevolle mentale prikkels te vinden: nuttige informatie, opbeurend nieuws, inspirerende verhalen, alles met een positieve boodschap.
Ik denk dat we best een wat kritischer houding mogen aannemen ten opzichte van wat we tot ons nemen - zowel qua lichamelijke als mentale voeding. Voegt het iets goeds toe of is het inhoudsloos of zelfs schadelijk? Vraag jezelf eens wat vaker af: wil ik dit in me opnemen, wil ik dit deel van mezelf laten worden? Of toch maar liever niet? Just some food for thought.
Al die gebakken lucht... Mag het misschien ietsje minder zijn?
Moderne landbouw- en productiemethoden zorgen ervoor dat er minder voedingsstoffen in ons voedsel terechtkomen. Het begint al op het land, waar het gebruik van giftige bestrijdingsmiddelen, chemische groeiversnellers en kunstmest dat bepaalde belangrijke mineralen mist leidt tot vervuilde en schrale gewassen. Fruit wordt onrijp geplukt zodat het langer goed blijft, terwijl de meeste vitaminen zich pas ontwikkelen tijdens het rijpen in de zon. Daarnaast kan vlees residuen bevatten van bijv. antibiotica en toxines. Ten slotte worden voedingsmiddelen in de fabriek zó bewerkt dat er nogal wat essentiële voedingsstoffen verloren gaan. Tegelijkertijd worden er conserveringsmiddelen, kleur- geur- en smaakstoffen en niet te vergeten het alom aanwezige suiker aan toegevoegd, om het maar zo aantrekkelijk mogelijk te maken voor de consument. Wat er uiteindelijk in de supermarkt terechtkomt bevat weinig gezonds meer. Toch gaan de meeste mensen ervan uit dat de producten wel goed zullen zijn, blind vertrouwend op de verzorgingsstaat...
Met al die onvolwaardige voeding is het niet zo gek dat we steeds meer te maken hebben met zaken als overgewicht & ondervoeding, allergieën en welvaartsziekten.
Zoals ons lichaam is opgebouwd uit wat we eten, wordt onze geest gevormd door wat we binnenkrijgen aan mentale prikkels. Behalve alles dat we zelf in het dagelijks leven meemaken, valt ook informatie die we oppikken uit de media hieronder. En wat dat laatste betreft is er ook een hele keur aan onvolwaardige 'voeding' in de aanbieding. Denk maar aan pulptijdschriften, (reality)soaps, sensatie in shows, overdreven drama in films en literatuur, nadruk op negatief nieuws, agressieve muziek, non-informatie op internet en ga zo maar door. Al deze dingen dragen onbewust bij aan ons gedachtepatroon, het sluipt onze psyche binnen.
Dus zo is er voor het lichaam onnatuurlijke voeding, en voor de geest indrukken van oppervlakkige kennis, ontzielde relaties en onnodig geweld. Zulke dingen voeden toch niet? Op deze manier proberen we ons te vullen met leegte - dát is de echte paradox! En dat terwijl er goede alternatieven zijn. Voeding die zo min mogelijk bewerkt is en wél het labeltje "gezond" verdient. Het kost wat meer geld en meer tijd om het te bereiden, maar het is ten slotte je gezondheid waar je in investeert! Daarnaast zijn er ook genoeg waardevolle mentale prikkels te vinden: nuttige informatie, opbeurend nieuws, inspirerende verhalen, alles met een positieve boodschap.
Ik denk dat we best een wat kritischer houding mogen aannemen ten opzichte van wat we tot ons nemen - zowel qua lichamelijke als mentale voeding. Voegt het iets goeds toe of is het inhoudsloos of zelfs schadelijk? Vraag jezelf eens wat vaker af: wil ik dit in me opnemen, wil ik dit deel van mezelf laten worden? Of toch maar liever niet? Just some food for thought.
Al die gebakken lucht... Mag het misschien ietsje minder zijn?
3 Jan, 19:20
Een nieuw jaar. Net als elk begin heeft het zo’n stimulerende frisheid over zich – en dan heb ik het niet over de buitentemperatuur. Het is zo vol van belofte, net als je onbeschreven agenda met al die ruimte voor leuke dingen. Alles lijkt mogelijk. Wie weet, misschien is dit het jaar dat je dromen uit zullen komen!
Ja, morgen zou wel eens de eerste dag kunnen zijn dat je... [vul hier je wens in]. Maar aan de andere kant: vandaag zou wel eens de laatste dag kunnen zijn vóórdat je... [zie boven]. Het komt zo vaak voor dat we pas iets weten te waarderen wanneer we het niet meer hebben, zelfs al zijn we het verloren door het uitkomen van een droom. Want ook al kijk je uit naar verandering, er is altijd wel iets goeds aan de huidige situatie. Soms moet je er even naar zoeken, en vaak staan we er niet voor open, maar het is er gegarandeerd. Net zoals er ongetwijfeld een mindere kant zal zijn aan een droom die werkelijkheid wordt. Geen situatie is perfect, want de mens die het ervaart is niet perfect.
Niet dat dat een reden is om er minder over te dromen, je weet immers maar nooit. Dit kan wel eens je laatste kans zijn om te genieten van wat je hebt, want misschien is dit wel het jaar dat je...
...de liefde van je leven ontmoet! Dus maak nog maar even het meeste van de ongebondenheid van het singles-bestaan, het lekker je eigen gang kunnen gaan zonder rekening te houden met je wederhelft.
...op je ideale gewicht komt! Dus draag die leuke outfit zolang het nog kan, voor hetzelfde geld past ie over een poosje niet meer.
...je droombaan vindt! Dus denk nog maar even goed na wat de leuke of makkelijke kanten van je huidige werksituatie zijn, klein of groot. De fijne locatie, het koffie drinken met die ene collega, of zelfs het lekkere tekeergaan over de baas van wie je binnenkort wel eens af zou kunnen zijn.
...de baby krijgt waar je al zo lang naar verlangt! Dus profiteer nog maar even van de vrijheid die je nu kent, zonder de verantwoordelijkheden van het ouderschap.
...de jackpot wint! Dus proef nog even goed van het ‘zuurverdiende’ brood, want binnenkort hoef je misschien niet meer te werken voor je eten en mis je de voldoening die het geeft.
...eindelijk die reis gaat maken! Dus slaap nog maar even lekker in je eigen bedje, wie weet ben je er straks een halve wereld van verwijderd.
...weer helemaal gezond wordt! Dus sta nog maar even stil bij wat je aandoening je ondanks alles heeft opgeleverd – inzicht in jezelf, levenservaring, quality time met familie/geliefde – want het kan maar zo dat alles over een poosje weer back to normal is.
...ál je dromen in vervulling ziet gaan! Dus geniet nog maar even van het rustige, simpele leven, je zou het wel eens heel erg druk kunnen krijgen!
Weet wat je wenst, maar ook: weet wat je ervoor los moet laten. Elke verandering brengt met zich mee dat iets zijn tijd gehad heeft. Dat kan inhouden dat je behalve een ongewenste situatie ook iets waardevols op moet geven, hopelijk om er iets beters voor terug te krijgen. En houd in gedachten dat dromen zelden exact uitkomen zoals je ze voorgesteld had. Soms duurt het zelfs even voor je ze herkent. Dan vergt het een andere blik, een ander bewustzijn om in te zien dat je wens is uitgekomen. Je hebt wél gekregen wat je wilde, alleen in een iets andere vorm dan je had gedacht.
Wie weet, het zou zo maar kunnen. Maar geniet ondertussen van wat je nu hebt. Time flies when you’re having fun! Als je het nu naar je zin hebt, lijkt het veel minder lang te duren totdat je wens vervuld is!
Ja, morgen zou wel eens de eerste dag kunnen zijn dat je... [vul hier je wens in]. Maar aan de andere kant: vandaag zou wel eens de laatste dag kunnen zijn vóórdat je... [zie boven]. Het komt zo vaak voor dat we pas iets weten te waarderen wanneer we het niet meer hebben, zelfs al zijn we het verloren door het uitkomen van een droom. Want ook al kijk je uit naar verandering, er is altijd wel iets goeds aan de huidige situatie. Soms moet je er even naar zoeken, en vaak staan we er niet voor open, maar het is er gegarandeerd. Net zoals er ongetwijfeld een mindere kant zal zijn aan een droom die werkelijkheid wordt. Geen situatie is perfect, want de mens die het ervaart is niet perfect.
Niet dat dat een reden is om er minder over te dromen, je weet immers maar nooit. Dit kan wel eens je laatste kans zijn om te genieten van wat je hebt, want misschien is dit wel het jaar dat je...
...de liefde van je leven ontmoet! Dus maak nog maar even het meeste van de ongebondenheid van het singles-bestaan, het lekker je eigen gang kunnen gaan zonder rekening te houden met je wederhelft.
...op je ideale gewicht komt! Dus draag die leuke outfit zolang het nog kan, voor hetzelfde geld past ie over een poosje niet meer.
...je droombaan vindt! Dus denk nog maar even goed na wat de leuke of makkelijke kanten van je huidige werksituatie zijn, klein of groot. De fijne locatie, het koffie drinken met die ene collega, of zelfs het lekkere tekeergaan over de baas van wie je binnenkort wel eens af zou kunnen zijn.
...de baby krijgt waar je al zo lang naar verlangt! Dus profiteer nog maar even van de vrijheid die je nu kent, zonder de verantwoordelijkheden van het ouderschap.
...de jackpot wint! Dus proef nog even goed van het ‘zuurverdiende’ brood, want binnenkort hoef je misschien niet meer te werken voor je eten en mis je de voldoening die het geeft.
...eindelijk die reis gaat maken! Dus slaap nog maar even lekker in je eigen bedje, wie weet ben je er straks een halve wereld van verwijderd.
...weer helemaal gezond wordt! Dus sta nog maar even stil bij wat je aandoening je ondanks alles heeft opgeleverd – inzicht in jezelf, levenservaring, quality time met familie/geliefde – want het kan maar zo dat alles over een poosje weer back to normal is.
...ál je dromen in vervulling ziet gaan! Dus geniet nog maar even van het rustige, simpele leven, je zou het wel eens heel erg druk kunnen krijgen!
Weet wat je wenst, maar ook: weet wat je ervoor los moet laten. Elke verandering brengt met zich mee dat iets zijn tijd gehad heeft. Dat kan inhouden dat je behalve een ongewenste situatie ook iets waardevols op moet geven, hopelijk om er iets beters voor terug te krijgen. En houd in gedachten dat dromen zelden exact uitkomen zoals je ze voorgesteld had. Soms duurt het zelfs even voor je ze herkent. Dan vergt het een andere blik, een ander bewustzijn om in te zien dat je wens is uitgekomen. Je hebt wél gekregen wat je wilde, alleen in een iets andere vorm dan je had gedacht.
Wie weet, het zou zo maar kunnen. Maar geniet ondertussen van wat je nu hebt. Time flies when you’re having fun! Als je het nu naar je zin hebt, lijkt het veel minder lang te duren totdat je wens vervuld is!
6 Dec, 14:30
Baaldagen – wie heeft er geen hekel aan. Allemaal worden we wel eens overvallen door zo’n dag dat je gewoon níet je draai kunt vinden. Vaak is er helemaal geen direct aanwijsbare reden voor; het is gewoon zo’n ongedefinieerd gevoel dat je die dag beter slapend door had kunnen brengen. De symptomen zijn legio: je haar wil niet goed zitten, het ontbijt smaakt je niet, dingen waar je anders altijd zin in hebt lijken opeens een hele opgave, en ging die rit naar het werk altijd al zo moeizaam? Je kunt er niet omheen: je hebt gewoon je dag niet. 
Iedereen heeft zo zijn eigen manier om met dit fenomeen om te gaan. Enkelen bevinden zich in de gelukkige positie dat ze alles kunnen afzeggen of uitstellen, zodat ze zich er helemaal aan over kunnen geven. Bijvoorbeeld door daadwerkelijk weer in bed te kruipen – tv of boek optioneel. Minder gelukkigen hebben wél verplichtingen waar ze niet onderuit kunnen, en komen deze na met een flinke portie tegenzin die zo heerlijk aanstekelijk werkt op alle mensen om hen heen. Maar er zijn natuurlijk ook figuren die zich verzetten tegen hun offday en alles uit de kast trekken om er toch nog iets van te maken.
Eén van mijn beste methoden is – paradoxaal genoeg – het doen van dingen waar ik géén zin in heb; zoals schoonmaken, mijn administratie uitmesten, of een telefoontje plegen naar die ene overheidsinstantie over de nieuwste streek die ze me proberen te leveren. Ik spaar zulke klusjes zelfs op, zodat ik een goeie voorraad heb voor wanneer het erop aan komt. Op lekkere dagen hoef ik mezelf er dan niet lastig mee te vallen, en op baaldagen kunnen die klusjes mijn humeur toch niet verpesten, was mijn theorie. En wat blijkt? Het doen van dat soort klusjes geeft me op baaldagen juist een góed gevoel! De voldoening die het geeft om zulke dingen van mijn mentale lijstje te schrappen is nét wat ik nodig heb om mijn stemming om te doen slaan. Het doen van zoiets voor een ander heeft trouwens een nog sterker effect. Maak ik ook nog iemand anders blij.
Maar ik heb nog meer achter de hand. Ik heb ooit eens een boek gelezen dat helemaal geschreven was volgens de omgekeerde psychologie. Het gaf tips over wat je allemaal niet moet doen om geen succes te hebben. Het uitgangspunt van de auteur was dat de menselijke geest niet in staat is om zich te richten op wat het niet moet doen. Je kent het wel: wat je ook doet, denk niet aan een roze olifant. Waar denk je nu aan? Juist, een roze olifant, terwijl de kans dat dat maffe beest al in je hoofd zat voordat ik erover begon behoorlijk klein is. Vanuit dit principe ben ik dingen gaan verzinnen om ‘lekker’ op te gaan in mijn baaldag. Persoonlijke zwelgtips, zoals: “Ga niet naar buiten en zoek vooral niet de natuur op”. Met als gevolg dat ik al snel zit te snakken naar frisse lucht, en uiteindelijk tóch naar buiten ga. En frisse lucht doet die dikke grijze wolk verwaaien en brengt helderheid. Een andere tip is: “Begin niet aan creatieve bezigheden”. Deze laatste leidde ooit tot het maken van kaartjes van deze zwelgtips, wat verder gezwelg die dag echt onmogelijk maakte. En ook vandaag werkt het weer, want het schrijven van dit stukje heeft mijn kans op een degelijke baaldag definitief verpest!
Iedereen heeft zo zijn eigen manier om met dit fenomeen om te gaan. Enkelen bevinden zich in de gelukkige positie dat ze alles kunnen afzeggen of uitstellen, zodat ze zich er helemaal aan over kunnen geven. Bijvoorbeeld door daadwerkelijk weer in bed te kruipen – tv of boek optioneel. Minder gelukkigen hebben wél verplichtingen waar ze niet onderuit kunnen, en komen deze na met een flinke portie tegenzin die zo heerlijk aanstekelijk werkt op alle mensen om hen heen. Maar er zijn natuurlijk ook figuren die zich verzetten tegen hun offday en alles uit de kast trekken om er toch nog iets van te maken.
Eén van mijn beste methoden is – paradoxaal genoeg – het doen van dingen waar ik géén zin in heb; zoals schoonmaken, mijn administratie uitmesten, of een telefoontje plegen naar die ene overheidsinstantie over de nieuwste streek die ze me proberen te leveren. Ik spaar zulke klusjes zelfs op, zodat ik een goeie voorraad heb voor wanneer het erop aan komt. Op lekkere dagen hoef ik mezelf er dan niet lastig mee te vallen, en op baaldagen kunnen die klusjes mijn humeur toch niet verpesten, was mijn theorie. En wat blijkt? Het doen van dat soort klusjes geeft me op baaldagen juist een góed gevoel! De voldoening die het geeft om zulke dingen van mijn mentale lijstje te schrappen is nét wat ik nodig heb om mijn stemming om te doen slaan. Het doen van zoiets voor een ander heeft trouwens een nog sterker effect. Maak ik ook nog iemand anders blij.
Maar ik heb nog meer achter de hand. Ik heb ooit eens een boek gelezen dat helemaal geschreven was volgens de omgekeerde psychologie. Het gaf tips over wat je allemaal niet moet doen om geen succes te hebben. Het uitgangspunt van de auteur was dat de menselijke geest niet in staat is om zich te richten op wat het niet moet doen. Je kent het wel: wat je ook doet, denk niet aan een roze olifant. Waar denk je nu aan? Juist, een roze olifant, terwijl de kans dat dat maffe beest al in je hoofd zat voordat ik erover begon behoorlijk klein is. Vanuit dit principe ben ik dingen gaan verzinnen om ‘lekker’ op te gaan in mijn baaldag. Persoonlijke zwelgtips, zoals: “Ga niet naar buiten en zoek vooral niet de natuur op”. Met als gevolg dat ik al snel zit te snakken naar frisse lucht, en uiteindelijk tóch naar buiten ga. En frisse lucht doet die dikke grijze wolk verwaaien en brengt helderheid. Een andere tip is: “Begin niet aan creatieve bezigheden”. Deze laatste leidde ooit tot het maken van kaartjes van deze zwelgtips, wat verder gezwelg die dag echt onmogelijk maakte. En ook vandaag werkt het weer, want het schrijven van dit stukje heeft mijn kans op een degelijke baaldag definitief verpest!
20 Nov, 19:00
We hebben het allemaal wel eens meegemaakt. Iets waar je hoge verwachtingen over koesterde, blijkt uiteindelijk tegen te vallen; terwijl datgene waar je weinig van verwachtte juist heel erg meevalt. Bij veel mensen leidt dit tot de conclusie dat je daarom maar beter weinig kunt verwachten, in de stille hoop verrast te worden door betere resultaten. Maar is dit wel de oplossing?
Met deze aanpak probeer je je in te dekken tegen teleurstellingen, om de klap te verzachten. Maar wat de meeste mensen niet doorhebben is dat dit twee kanten op werkt. Als je de steek van teleurstelling minder voelt, dan zul je de golf van blijdschap wanneer het meevalt ook minder voelen. Je kunt niet alleen de negatieve emoties dempen – het is alles of niets.
Maar er is nóg een reden waarom het hebben van lage verwachtingen niet werkt, en dat is de negatieve houding die ermee gepaard gaat. Met een negatieve houding zie je altijd eerder wat je mist dan wat je waardeert. Dus hoe laag je verwachtingen ook zijn, de kans is groot dat je aan het resultaat wel een tekortkoming vindt! En laten we wel wezen – het hebben van lage verwachtingen en een negatieve instelling is gewoon géén leuke manier om door het leven te gaan.
Hoge verwachtingen daarentegen, zijn een pósitieve manier om in het leven te staan. Door je te verheugen op wat je gelooft dat zal komen, verzeker je je ten eerste al van heel wat voorpret. Bovendien krijg je met je positieve houding ongetwijfeld meer voor elkaar, waardoor je verwachtingen meer kans hebben om uit te komen. Wanneer het moment eenmaal gekomen is, zorgt je zonnige instelling ervoor dat je sneller zult kijken naar de goeie dan naar de mindere kanten. En zelfs als het dan toch niet is wat je had gedacht, kun je daar beter mee omgaan dan de zwaarmoediger medemens – je veert veel sneller terug van een teleurstelling.
Maar… er is wel een maar. Hoge verwachtingen kunnen ook tegen je werken, bijvoorbeeld wanneer een persoon de bron is van je hoge verwachtingen. Of moet ik zeggen het doelwit? Hoewel hoge verwachtingen een motiverend effect kunnen hebben, kan een overdosis roet in het eten gooien. Denk aan kinderen die faalangstig worden door de hoge verwachtingen van hun ouders, of vrienden die het als benauwend ervaren. Niet dat lage verwachtingen hier een uitkomst bieden; die zijn juist weer bijzonder démotiverend. Een enkele manisch positieveling zal die lage verwachtingen misschien als een uitdaging ervaren (“Ik zal wel eens laten zien wat ik kan!”
), maar de meerderheid zal reageren door af te leveren wat er verwacht wordt. Niets meer, mogelijk nog wel iets minder.
Er ís nog een derde manier om met verwachtingen om te gaan; de gulden middenweg. Niet laag inzetten of hoog mikken, maar: weten wat je wilt, er helemaal voor gaan en je verheugen in een rotsvast vertrouwen dat alles hoe dan ook goed zal komen. Het is inmiddels wel duidelijk dat verwachtingen je waarnemingen en je oordelen beïnvloeden. Dus, waarom niet proberen om zónder verwachtingen de wereld tegemoet te treden. Don’t expect; experience! Slechts wanneer je de gebeurtenissen niet voortdurend loopt te vergelijken met je verwachtingen, kun je ze geheel en puur ervaren.
Rest er alleen nog een kleinigheidje... Om het voor elkaar te krijgen zonder verwachtingen te leven, moet je volledig aanwezig kunnen zijn in het heden. Dat bevrijdende NU waar zoveel verlichte en minder verlichte geesten het steeds over hebben. Dat klinkt inspirerend, maar het is makkelijker gezegd dan gedaan. Desalniettemin, niet geschoten is altijd mis. Zolang ik nog verwachtingen heb, zorg ik dat het hogen zijn – in ieder geval zolang ik daar geen anderen mee lastig val. En ik ben benieuwd wat er zal gebeuren als ik hoge verwachtingen koester over het leren loslaten van verwachtingen!
Met deze aanpak probeer je je in te dekken tegen teleurstellingen, om de klap te verzachten. Maar wat de meeste mensen niet doorhebben is dat dit twee kanten op werkt. Als je de steek van teleurstelling minder voelt, dan zul je de golf van blijdschap wanneer het meevalt ook minder voelen. Je kunt niet alleen de negatieve emoties dempen – het is alles of niets.
Maar er is nóg een reden waarom het hebben van lage verwachtingen niet werkt, en dat is de negatieve houding die ermee gepaard gaat. Met een negatieve houding zie je altijd eerder wat je mist dan wat je waardeert. Dus hoe laag je verwachtingen ook zijn, de kans is groot dat je aan het resultaat wel een tekortkoming vindt! En laten we wel wezen – het hebben van lage verwachtingen en een negatieve instelling is gewoon géén leuke manier om door het leven te gaan.
Hoge verwachtingen daarentegen, zijn een pósitieve manier om in het leven te staan. Door je te verheugen op wat je gelooft dat zal komen, verzeker je je ten eerste al van heel wat voorpret. Bovendien krijg je met je positieve houding ongetwijfeld meer voor elkaar, waardoor je verwachtingen meer kans hebben om uit te komen. Wanneer het moment eenmaal gekomen is, zorgt je zonnige instelling ervoor dat je sneller zult kijken naar de goeie dan naar de mindere kanten. En zelfs als het dan toch niet is wat je had gedacht, kun je daar beter mee omgaan dan de zwaarmoediger medemens – je veert veel sneller terug van een teleurstelling.
Maar… er is wel een maar. Hoge verwachtingen kunnen ook tegen je werken, bijvoorbeeld wanneer een persoon de bron is van je hoge verwachtingen. Of moet ik zeggen het doelwit? Hoewel hoge verwachtingen een motiverend effect kunnen hebben, kan een overdosis roet in het eten gooien. Denk aan kinderen die faalangstig worden door de hoge verwachtingen van hun ouders, of vrienden die het als benauwend ervaren. Niet dat lage verwachtingen hier een uitkomst bieden; die zijn juist weer bijzonder démotiverend. Een enkele manisch positieveling zal die lage verwachtingen misschien als een uitdaging ervaren (“Ik zal wel eens laten zien wat ik kan!”
), maar de meerderheid zal reageren door af te leveren wat er verwacht wordt. Niets meer, mogelijk nog wel iets minder.
Er ís nog een derde manier om met verwachtingen om te gaan; de gulden middenweg. Niet laag inzetten of hoog mikken, maar: weten wat je wilt, er helemaal voor gaan en je verheugen in een rotsvast vertrouwen dat alles hoe dan ook goed zal komen. Het is inmiddels wel duidelijk dat verwachtingen je waarnemingen en je oordelen beïnvloeden. Dus, waarom niet proberen om zónder verwachtingen de wereld tegemoet te treden. Don’t expect; experience! Slechts wanneer je de gebeurtenissen niet voortdurend loopt te vergelijken met je verwachtingen, kun je ze geheel en puur ervaren.
Rest er alleen nog een kleinigheidje... Om het voor elkaar te krijgen zonder verwachtingen te leven, moet je volledig aanwezig kunnen zijn in het heden. Dat bevrijdende NU waar zoveel verlichte en minder verlichte geesten het steeds over hebben. Dat klinkt inspirerend, maar het is makkelijker gezegd dan gedaan. Desalniettemin, niet geschoten is altijd mis. Zolang ik nog verwachtingen heb, zorg ik dat het hogen zijn – in ieder geval zolang ik daar geen anderen mee lastig val. En ik ben benieuwd wat er zal gebeuren als ik hoge verwachtingen koester over het leren loslaten van verwachtingen!
5 Nov, 19:14
In mijn vorige blog, over waarneming, had ik het kort over oordelen. Hoe oordelen gebaseerd zijn op onze – uiterst subjectieve – waarnemingen, en hoe ze op hun beurt onze waarneming vertroebelen. Wanneer we ergens een oordeel over vellen, plakken we er als het ware een label op, zetten een stempel, bevestigen een etiket. Iets dat zegt hoe we erover denken. Makkelijk, want dat bespaart ons de moeite er keer op keer met een frisse blik naar te moeten kijken.
Allereerst: wat is het verschil tussen een mening en een oordeel? Naar mijn idee laat een mening meer ruimte voor discussie. Je houdt het meer bij jezelf, door te zeggen “ik vind” in plaats van “het is”. Een oordeel klinkt veel definitiever. In de praktijk liggen de twee echter heel dicht bij elkaar; worden meningen met de beslistheid van een oordeel te pas en te onpas ten gehore gebracht aan iedereen die het al dan niet wil horen.
In mijn optiek wordt er in onze cultuur te veel waarde gehecht aan meningen. Men schijnt van mening te zijn dat je overal een mening over hoort te hebben – ongeacht of je kennis van zaken hebt. Veel mensen zijn zó gewend aan het hebben en geven van een mening, dat ze bijna ontwenningsverschijnselen beginnen te vertonen wanneer ze zonder zitten. Maar ook deze mensen komen wel eens iets of iemand tegen waar ze niet meteen een label op weten te plakken. Vaak nemen ze dan snel het meest voor de hand liggende label, of het label dat de meerderheid hanteert (deze twee komen verbluffend vaak overeen ). Het label kan ook afgekeken worden van iemand anders, van iemand die wél weet waar hij over praat, of iemand die minder relevante kwaliteiten bezit – zoals een grote bek. Eigenlijk worden labels juíst geplakt wanneer we niet weten wat we ergens van moeten denken, want is het niet zo dat we vooral (ver)oordelen wat we niet begrijpen?
Waarom zijn die meningen/oordelen toch zo belangrijk voor ons? Sommige oordelen zijn nodig om te overleven; zo heb je “gevaarlijk”, “eetbaar”, “vriend” en “vijand” etc. En er zijn genoeg situaties in het dagelijks leven waarbij een mening nodig is, anders kun je geen beslissingen nemen. Maar is het nou echt nodig om op alles en iedereen een label te plakken? Zoals ik het zie, zijn het vaak zeer onzekere personen die echt óveral een mening over hebben en deze met veel stelligheid en weinig nuance verkondigen.
Een oordeel is meestal een poging om onzekerheid weg te nemen; door een standpunt in te nemen hoop je vaste grond onder je voeten te krijgen. Je weet waar je staat, en ook: anderen weten waar je staat. Het gaat niet om het object, het gaat om jouw positie ten opzichte van het object. Oordelen ter zelfbevestiging: ik oordeel, dus ik ben. Alsof we bestaan bij de gratie van onze oordelen...
Het is mijn ervaring dat mensen vaak vreemd opkijken wanneer je verklaart ergens geen mening over te hebben. Want behalve dat je de ernstige overtreding begaat niet aan hun verwachtingen te voldoen, maak je het voor anderen moeilijk zich een mening over jóu te vormen. En als gevolg heb je een grote kans zelf een schitterend hapklaar label opgeplakt te krijgen, met een subtiele tekst als “STOM”, het altijd populaire “RAAR” of het wel heel simpele “DOM”.
Toegeven dat je ergens geen mening over hebt, kan volgens mij juist een teken zijn van intelligentie, als je het vermogen hebt de zaak van meer kanten te bekijken dan een kortzichtiger mens. Dat maakt de zaak een stuk gecompliceerder. Als je dan ook nog het inlevingsvermogen bezit om mee te voelen met verschillende partijen, wordt het nóg moeilijker om tot een fair oordeel te komen. Verder kan het wijzen op zelfbewustzijn: weten dat je niet genoeg weet over het onderwerp in kwestie. Bovendien kan zo’n 'gebrek' aan mening getuigen van zelfvertrouwen, als je zeker genoeg bent van jezelf en je plek in de wereld om niet voortdurend te hoeven oordelen om (schijn)zekerheid op te roepen. In ieder geval laat het integriteit zien – niet bezwijken onder de druk van conventie om een oordeel te vellen.
Maar ja, zoals de Zwitserse psychiater Carl Gustav Jung het verwoordde: “Nadenken is moeilijk, daarom oordelen de meesten.” Dáár is nog eens over nagedacht! ...Maar dat is slechts mijn mening.
Allereerst: wat is het verschil tussen een mening en een oordeel? Naar mijn idee laat een mening meer ruimte voor discussie. Je houdt het meer bij jezelf, door te zeggen “ik vind” in plaats van “het is”. Een oordeel klinkt veel definitiever. In de praktijk liggen de twee echter heel dicht bij elkaar; worden meningen met de beslistheid van een oordeel te pas en te onpas ten gehore gebracht aan iedereen die het al dan niet wil horen.
In mijn optiek wordt er in onze cultuur te veel waarde gehecht aan meningen. Men schijnt van mening te zijn dat je overal een mening over hoort te hebben – ongeacht of je kennis van zaken hebt. Veel mensen zijn zó gewend aan het hebben en geven van een mening, dat ze bijna ontwenningsverschijnselen beginnen te vertonen wanneer ze zonder zitten. Maar ook deze mensen komen wel eens iets of iemand tegen waar ze niet meteen een label op weten te plakken. Vaak nemen ze dan snel het meest voor de hand liggende label, of het label dat de meerderheid hanteert (deze twee komen verbluffend vaak overeen
). Het label kan ook afgekeken worden van iemand anders, van iemand die wél weet waar hij over praat, of iemand die minder relevante kwaliteiten bezit – zoals een grote bek. Eigenlijk worden labels juíst geplakt wanneer we niet weten wat we ergens van moeten denken, want is het niet zo dat we vooral (ver)oordelen wat we niet begrijpen?
Waarom zijn die meningen/oordelen toch zo belangrijk voor ons? Sommige oordelen zijn nodig om te overleven; zo heb je “gevaarlijk”, “eetbaar”, “vriend” en “vijand” etc. En er zijn genoeg situaties in het dagelijks leven waarbij een mening nodig is, anders kun je geen beslissingen nemen. Maar is het nou echt nodig om op alles en iedereen een label te plakken? Zoals ik het zie, zijn het vaak zeer onzekere personen die echt óveral een mening over hebben en deze met veel stelligheid en weinig nuance verkondigen.
Een oordeel is meestal een poging om onzekerheid weg te nemen; door een standpunt in te nemen hoop je vaste grond onder je voeten te krijgen. Je weet waar je staat, en ook: anderen weten waar je staat. Het gaat niet om het object, het gaat om jouw positie ten opzichte van het object. Oordelen ter zelfbevestiging: ik oordeel, dus ik ben. Alsof we bestaan bij de gratie van onze oordelen...
Het is mijn ervaring dat mensen vaak vreemd opkijken wanneer je verklaart ergens geen mening over te hebben. Want behalve dat je de ernstige overtreding begaat niet aan hun verwachtingen te voldoen, maak je het voor anderen moeilijk zich een mening over jóu te vormen. En als gevolg heb je een grote kans zelf een schitterend hapklaar label opgeplakt te krijgen, met een subtiele tekst als “STOM”, het altijd populaire “RAAR” of het wel heel simpele “DOM”.
Toegeven dat je ergens geen mening over hebt, kan volgens mij juist een teken zijn van intelligentie, als je het vermogen hebt de zaak van meer kanten te bekijken dan een kortzichtiger mens. Dat maakt de zaak een stuk gecompliceerder. Als je dan ook nog het inlevingsvermogen bezit om mee te voelen met verschillende partijen, wordt het nóg moeilijker om tot een fair oordeel te komen. Verder kan het wijzen op zelfbewustzijn: weten dat je niet genoeg weet over het onderwerp in kwestie. Bovendien kan zo’n 'gebrek' aan mening getuigen van zelfvertrouwen, als je zeker genoeg bent van jezelf en je plek in de wereld om niet voortdurend te hoeven oordelen om (schijn)zekerheid op te roepen. In ieder geval laat het integriteit zien – niet bezwijken onder de druk van conventie om een oordeel te vellen.
Maar ja, zoals de Zwitserse psychiater Carl Gustav Jung het verwoordde: “Nadenken is moeilijk, daarom oordelen de meesten.” Dáár is nog eens over nagedacht! ...Maar dat is slechts mijn mening.